Świadomy sen
lucid dreaming
Świadomy sen (ang. Lucid Dreaming lub jako akronim LD), zwany też jasnym (uświadomionym, kontrolowanym, przezroczystym) snem, jest to stan podobny do zwykłego snu, jednak osoba śniąca zachowuje pełną świadomość i w ten sposób może kontrolować swoje sny.
Uzyskanie świadomości we śnie pozwala kontrolować bieg wydarzeń. Może to służyć do przerwania powtarzających się koszmarów sennych lub zwykłej rozrywce - w takim kontrolowanym śnie można odwiedzić dalekie miejsce (nawet inny koniec galaktyki), spotkać kogoś czy sprawdzić się w sytuacji trudnej do uzyskana ("repetycja życia"), lub robić coś co jest po prostu niemożliwe w rzeczywistości (np. latać, przechodzić przez przedmioty). Można zanegować zasady grawitacji, zmienić swój własny kształt, przeżywać najróżniejsze przygody, a nawet przejść do OOBE. W LD człowiek ma wszystkie (albo niektóre, i nie obowiązkowo wzrok) zmysły, często i takie odczucia, które nie można opisać słowami.
Spontaniczne i chwilowe uzyskanie stanu świadomego snu może nastąpić bez szczególnego wysiłku, jest jednak zjawiskiem stosunkowo rzadkim. Spontaniczny świadomy sen zdarza się dzieciom do około 10 roku życia, sprzyja mu też popołudniowa drzemka i wczesne położenie się spać wieczorem(Im dłużej mózg tworzy sny w stanie REM, tym więcej czasu na zdanie sobie sprawy z tego ,że się śni). Czasem samo czytanie czy rozmowa o tym zjawisku indukuje świadomy sen. Wiele technik medytacyjnych kładący nacisk na rozwój wewnętrzny wspomina o możliwości utrzymania świadomości także we śnie.
Zazwyczaj o świadomych snach rozmawia się w kontekście wywołanej celowo świadomości. Dzięki specjalnym technikom osoba w pewnym momencie snu orientuje się, że otaczająca rzeczywistość jest wyimaginowana. Towarzyszy temu zazwyczaj niezwykły szok (niegroźny), który zazwyczaj prowadzi do przebudzenia się lub fałszywej pobudki.
Zagadnienie świadomego snu poruszone było także w kinematografii: Otwórz oczy (i amerykański remake Vanilla Sky)
